Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) coi dây chuyền lạnh là điều kiện sống còn của tiêm chủng: vắc xin bị nóng hoặc bị đông đá sẽ mất hiệu lực vĩnh viễn mà mắt thường không nhận ra. Dưới đây là những yêu cầu chính của WHO mà cơ sở y tế tại Việt Nam cần nắm.
1. Nhiệt độ bảo quản theo loại vắc xin
| Loại vắc xin | Nhiệt độ | Lưu ý |
|---|---|---|
| Đa số vắc xin (5 trong 1, sởi, rubella, viêm gan B…) | +2°C đến +8°C | Không được đông đá |
| Vắc xin bại liệt uống (OPV) | -15°C đến -25°C | Bảo quản đông lạnh |
| Một số vắc xin mRNA | -60°C đến -90°C | Tủ âm sâu |
2. Thiết bị và giám sát
- Dùng tủ lạnh chuyên dụng cho vắc xin, có quạt đối lưu, không dùng tủ gia đình.
- Mỗi tủ phải có thiết bị theo dõi nhiệt độ liên tục; WHO khuyến nghị thiết bị ghi dữ liệu 30 phút/lần và có cảnh báo khi vượt ngưỡng.
- Ghi nhiệt độ vào sổ tối thiểu 2 lần/ngày, kể cả ngày nghỉ.
- Có phương án khi mất điện: không mở cửa tủ, chuyển vắc xin sang tủ dự phòng nếu mất điện kéo dài.
3. Việt Nam áp dụng thế nào?
Bộ Y tế đưa các yêu cầu này vào tiêu chuẩn GSP (Thông tư 36/2018/TT-BYT). Xem bài Tiêu chuẩn GSP bảo quản vắc xin và Quy trình bảo quản vaccine.
4. Thiết bị cảnh báo giúp gì?
Temperature SMS Alarm đo liên tục, gọi điện + nhắn tin khi nhiệt độ vượt ngưỡng hoặc mất điện, chạy bằng pin dự phòng 5–8 giờ và không cần Internet. Dữ liệu lưu trên máy chủ, xuất Excel/PDF cho thanh tra.
